در نشست «دوشنبههای تعالی» که روز دوشنبه ۲۷ بهمنماه در مؤسسه آموزش عالی حوزوی معصومیه خواهران در جمع طلاب سطح دو برگزار گردید، سرکار خانم معنوی در سخنانی با موضوع آمادگی برای ماه مبارک رمضان به تبیین راههای تجربهای متفاوت از این ماه پرداخت و تأکید کرد: «برای آنکه رمضان امسال با سالهای گذشته تفاوت داشته باشد، باید از روزهی ظاهری فراتر رفته و با تزکیه نفس، صداقت در نیت و برنامهریزی عملی، از فرصت مهمانی خدا بهرهمند شویم.»
در آغاز این جلسه، خانم معنوی با اشاره به اهمیت درک درست از فلسفه روزه و عبادت گفت:
«روزه صرفاً یک تکلیف شرعی نیست که انسان از ترس عقوبت به آن تن دهد؛ بلکه ابزاری است برای پاکسازی درون، پالایش فکر و دل، و نزدیک شدن به خداوند متعال. قرآن کریم میفرماید “لعلکم تتقون” یعنی روزه واجب شد تا شما پرهیزکار شوید.»
این استاد اخلاق با تأکید بر اینکه «ماه رمضان باید برای هر مؤمن تجربهای متفاوت باشد»، افزود:
«تغییر صرفاً در برنامه خواب و تغذیه نیست. برای آنکه رمضانِ امسال برکات واقعی داشته باشد، باید پیش از آغاز آن، نقاط ضعف رفتاری و روحی خود را شناسایی و برای پرهیز از تکرار خطاها برنامه داشته باشیم.»
او سپس با بیان اینکه یادگیری صرف احکام و فقه بدون توجه به قلب و نیت، تزکیه حقیقی را به دنبال ندارد گفت:
«تزکیه نفس سه بُعد دارد: عقل برای رفع شبهات، قلب برای شناخت رذایل اخلاقی، و اعضا و جوارح برای عمل به احکام. باید میان این سه تعادل ایجاد کنیم تا عباداتمان روح پیدا کند.»
ایمان به «مهمانی خدا»
خانم معنوی با انتقاد از نگاه سطحی به روزه و ماه مبارک رمضان خاطرنشان کرد:
«باید باور کنیم که ماه رمضان واقعاً مهمانی خداست. این مهمانی ظاهری نیست که به خوردن و آشامیدن بیشتر دعوتمان کرده باشند؛ بلکه فرصتی است برای انقطاع از دنیا و اتصال به حق. هر ذکر، هر سکوت و هر آیهای که در این ماه خوانده میشود، نردبانی است برای رشد روح انسان.»
از روزه عوام تا روزه خواص
وی در بخش دیگری از سخنانش دو نوع روزه را برشمرد و گفت:
«روزه عوام آن است که انسان تنها از خوردن و آشامیدن خودداری کند، اما روزه خواص یعنی کنترل زبان، نگاه، دل و حتی افکار. اگر بخواهیم رشد کنیم باید از روزه ظاهری به روزه باطنی برسیم.»
ایشان توصیه کرد که بانوان برای جلوگیری از تکرار رفتارهای نادرست در ایام روزه، از قبل موقعیتهای تنشزا را شناسایی و برای مدیریت آنها برنامهریزی کنند. به گفته او، «نیت خوب بدون برنامه، نتیجهای متفاوت نمیدهد.»
اصلاح نیتها و باور به صداقت
خانم معنوی در بخش پایانی سخنان خود با تأکید بر «صداقت در نیت و عمل» افزود:
«روزه متفاوت آن است که انسان در نیت خود هم راستگو باشد. وقتی در نماز میگوییم “الهی لا غیرک للعالمین” اما در عمل دل به واسطهها میبندیم، صداقت از بین میرود و مسیر تزکیه بسته میشود.»
او با ذکر نمونههایی از نفاق در نیت ـ نظیر هدیه دادن برای جلب توجه معلم فرزند یا توکل ظاهری به خدا در حالی که تکیه بر انسانها داریم ـ یادآور شد:
«بدون صداقت در ارتباط با خدا، رشد معنوی امکانپذیر نیست. باید باور و عملمان یکی باشد.»
جمعبندی:
در پایان این نشست معنوی، سرکار خانم معنوی تأکید کرد که برای داشتن رمضانی متفاوت و پرثمر باید سه محور را جدی گرفت:
۱. اصلاح نیتها و باور به فلسفهی روزه؛
۲. برنامهریزی برای ترک عادات منفی؛
۳. تمرین صداقت در گفتار و عمل.
او اظهار امیدواری کرد که با درک حقیقی از مهمانی خدا، اعمال رمضان امسال مایهی رشد و آرامش روح مؤمنان باشد.